Phải coi thí nghiệm là một phần của môn Vật lý

Thảo luận trong 'Trao đổi, thảo luận' bắt đầu bởi Hoài An, 30/3/16.

Lượt xem: 185

  1. Hoài An Điều hành viên

    Đó là quan điểm của TS Vật lý Lê Tiến Hà - giảng viên Trường ĐH Sư phạm Thái Nguyên khi trao đổi với Báo GD&TĐ về vấn đề đổi mới dạy học môn Vật lý đáp ứng chương trình, SGK mới từ năm 2018.

    Cần thêm nhiều thời gian cho thực nghiệm

    Vật lý là một bộ môn khoa học thực nghiệm, làm thế nào để dạy học tốt môn này ở bậc THPT, đồng thời bắt kịp được những đổi mới trong chương trình SGK năm 2018, đó là trăn trở của các giáo viên dạy học Vật lý hiện nay.

    Trả lời câu hỏi này, TS Lê Tiến Hà khẳng định: Vật lý là một môn tương đối khó so với các môn học khác, đòi hỏi phải có kiến thức cơ bản về Toán học; đồng thời là một môn khoa học tương đối đặc thù liên quan đến hiện tượng và các quy luật tự nhiên tương đối nhiều. Để dạy học tốt môn Vật lý, HS tiếp thu tốt môn học này, đòi hỏi giáo viên phải có óc quan sát nhất định, GD cho HS cách thức làm thế nào để quan sát được các hiện tượng theo quy luật, đúc kết ra được những kết luận nhất định gắn trực tiếp với lý thuyết được học.

    Nhiều giáo viên phổ thông đang hướng HS nhầm lẫn hình thức giữa Vật lý và Toán học, tức là chỉ cung cấp cho các em các tư liệu về công thức mà không làm rõ bản chất Vật lý. Muốn dạy tốt môn Vật lý THCS và THPT, cung cấp cho HS cách thức quan sát được hiện tượng tốt nhất, giáo viên phải biết hình thức hóa các bài toán đó bằng các thí nghiệm có sẵn.

    “Theo tôi được biết, hệ thống thí nghiệm của các trường phổ thông hiện nay tương đối hoàn thiện. Tuy nhiên, để dùng các thí nghiệm đó GD trực quan hiệu quả cho HS thì có lẽ chưa nhiều giáo viên làm được. Nên mới xảy ra tình trạng có nơi các bộ thí nghiệm được mua về nhưng lại không dùng. Lý do vì chúng ta cần rất nhiều thời gian để chuẩn bị cho một bài thí nghiệm, trong khi một tiết học chỉ có 45 phút với đầy đủ từ hỏi bài cũ, giới thiệu bài mới, từ đặt vấn đề đến giải quyết vấn đề bài mới...

    Tôi nghĩ, để quá trình giảng dạy môn Vật lý phổ thông được tốt hơn, chúng ta cần có thêm nhiều thời gian dành cho thực nghiệm, ngoài việc học trên lớp, HS cần có thêm một lượng giờ nhất định nào đó để hoàn thiện các bài toán về thí nghiệm, coi thí nghiệm là một phần của môn Vật lý. Xin nhấn mạnh lại, để giáo viên dạy tốt và HS tiếp thu tốt môn Vật lý, cần phải có thực nghiệm và đưa thực nghiệm đó vào môn học là cần thiết đối với chương trình phổ thông” - TS Lê Tiến Hà nêu quan điểm.

    TS Lê Tiến Hà thông tin thêm, tháng 7/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định phát triển Vật lý ở Việt Nam, cũng có các quỹ dành cho sự phát triển đó, chúng ta cần xây dựng một đội ngũ đưa kiến thức thực tiễn vào cho HS. Lúc đó, HS sẽ có cảm giác hứng thú hơn với môn học, thay vì việc chỉ biết áp dụng các công thức tính toán mà không giải quyết được vấn đề gốc hay hiểu bản chất Vật lý như thế nào, sinh ra những hiện tượng luận nào.

    Hướng dẫn để HS có thể tự làm các thí nghiệm

    Sử dụng các bộ thí nghiệm trong dạy và học Vật lí ở trường THPT là hoạt động thường xuyên của mỗi giáo viên dạy Vật lí. Song để khai thác tốt các bộ thí nghiệm này để góp phần vào nâng cao chất lượng dạy học bộ môn thì không nhiều người làm được và không thường xuyên làm được.

    Liên quan đến vấn đề này, TS Lê Tiến Hà cho rằng: Thực tế, môn Vật lý khi xây dựng nội dung chương trình đã có SGK, đồng thời cũng có sẵn các bộ thí nghiệm gắn liền với chủ đề của từng bài giảng, nên giáo viên gần như không phải chuẩn bị gì vì hầu như các trường đều có sẵn. Việc còn lại là giáo viên có muốn dùng để giảng dạy hay không.

    Dù vậy, nhưng ngoài các thí nghiệm có sẵn, giáo viên cũng cần hướng dẫn HS những hiện tượng luận trong tự nhiên để các em có thể tự làm được các thí nghiệm, xem như đó là một phần thành quả của HS trong quá trình nghiên cứu môn học.

    “Điều quan trọng là phải làm thế nào để hướng dẫn HS có được sự mày mò và đam mê nhất định, thí nghiệm do các em tự làm là chính. Bên cạnh các bộ thí nghiệm có sẵn của nhà trường, HS có thể tự sáng tạo thêm các thí nghiệm hấp dẫn khác gắn với thực tiễn địa phương và vùng miền” - TS Lê Tiến Hà cho hay.

    “Sử dụng thí nghiệm trong dạy học Vật lý ở trường phổ thông không chỉ là công việc bắt buộc, mà nó còn là một trong những biện pháp quan trọng giúp nâng cao chất lượng dạy học, góp phần tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS. Một trong những tác dụng của thí nghiệm Vật lý là tạo ra sự trực quan sinh động trước mắt HS; có tác dụng giúp việc dạy học Vật lý tránh giáo điều, hình thức; góp phần giúp HS củng cố niềm tin khoa học, hình thành thế giới quan duy vật biện chứng cho HS”.
    TS Lê Tiến Hà
    Nguồn: giaoducthoidai.vn
    Đang tải...

  2. Bình luận bằng Facebook

Chia sẻ trang này