Giáo viên “khơi ngòi” tranh luận trong giờ Địa lý

Thảo luận trong 'Trao đổi, thảo luận' bắt đầu bởi Hoài An, 15/2/16.

Lượt xem: 137

  1. Hoài An Điều hành viên

    Phương pháp này thường được sử dụng nhằm mục đích giải quyết một vấn đề thông qua sự tranh luận của các nhóm, từ đó nhằm làm kích động mạnh đến tư duy của học sinh, buộc học sinh phải dùng tư duy và trí tuệ của mình để tìm cơ sở bảo vệ cho quan điểm của mình.

    Theo thầy Mai Văn Hoàn - Giáo viên Trường THPT Bá Thước (Thanh Hóa) - đây là một trong những phương pháp rất phù hợp giúp làm mới giờ học Địa lý.

    Thiết kế theo dạng câu hỏi giả định

    Thầy Mai Văn Hoàn cho biết: Phương pháp đặt vấn đề thường được thiết kế theo dạng câu hỏi giả định (có hay không) kích thích tư duy với nhiều trạng thái nhận thức khác nhau, nhưng chủ yếu nhằm nảy sinh mâu thuẫn đối lập giữa hai trường phái “có” và “không”, từ đó đòi hỏi phải đi giải quyết mâu thuẫn đó để thoả mãn sự nhận thức vấn đề.

    Phương pháp đặt vấn đề cũng có thể diễn ra ở ngoài lớp học, ở những buổi học nhóm, những buổi hội thảo….

    Kết quả của sự tranh luận có thể không đi đến cái đích cần tìm nhưng dựa trên cơ sở đó giáo viên giải thích để đi đến nhận định chung nhất một quan điểm đúng đắn của vấn để cần tìm hiểu.

    Quá trình tư duy của học sinh của các nhóm lúc này sẽ dễ dàng hình thành nhận thức đúng đắn về vấn đề đã được tranh luận thông qua nhiều ý kiến, nhiều luận cứ sát thực.

    Điểm hay nhất của phương pháp này là nó diễn ra một cách tự nhiên, có thể trong lúc giáo viên vào bài, vào đề mục, cũng có thể diễn ra trong lúc một học sinh nào đó đang giải quyết một vấn đề nào đó liên quan đến nội dung chính của phần cần tìm hiểu.

    Thầy Mai Văn Hoàn gợi ý: Trong bài học Địa lí có một số vấn đề có thể làm xuất hiện hai (hoặc nhiều) cách giải quyết khác nhau. Giáo viên có thể nêu ra các khả năng giải quyết, sau đó đặt câu hỏi chung cho toàn lớp và lấy ý kiến (bằng cách đ¬ưa tay) để phân loại số em theo cách này, số em theo cách khác.

    Sau đó, giáo viên đặt câu hỏi "Tại sao em chọn cách này mà không chọn cách khác?" để học sinh theo cách khác nhau tranh luận với nhau.

    Trong quá trình tranh luận, giáo viên nên có sự gợi ý hướng các em vào chủ đề chính, không đi quá xa, hoặc uốn nắn, sửa chữa kịp thời các ý kiến thiếu chính xác.

    Kết quả cuối cùng cần có sự khẳng định của giáo viên trên cơ sở giải thích rõ ràng và lí lẽ thuyết phục, kết hợp với tổng kết ý kiến của học sinh. (Lư¬u ý, có thể có cách giải quyết vấn đề được nhiều em ủng hộ hơn, nhưng ch¬ưa phải là cách đúng nhất).

    4 bước đặt vấn đề

    Với trường hợp đặt vấn đề cho toàn lớp, thầy Mai Văn Hoàn gợi ý 4 bước tiến hành như sau:

    Bước 1: Chọn chủ đề đặt vấn đề. Việc lựa chọn chủ đề trong loại phương pháp đặt vấn đề là hết sức quan trọng. Bởi chủ đề được lựa chọn để đặt vấn đề phải bao hàm hai mặt của một vấn đề, làm cho người giải quyết nó phải đứng trước một trong hai sự lựa chọn (có cần hoặc không cần).

    Chủ đề được lựa chọn thường phải là những phần trọng tâm của bài học mang tính chất nhận thức cao về bản chất của vấn đề cần nhận định.

    Bước 2: Đặt câu hỏi có vấn đề. Câu hỏi trong phương pháp đặt vấn đề đưa ra phải hàm chứa các nhận định mang chiều hướng trái ngược nhau, từ đó hình thành nên hai trường phái có quan điểm và nhận định khác nhau về cùng một vấn đề được đặt ra trước đó.

    Bước 3: Kích thích và điều khiển học sinh giải quyết vấn đề. Khi câu hỏi được đặt ra, giáo viên phải là người đóng vai trò khởi sướng để kích thích tư duy của học sinh và khuyến khích học sinh nhận định vấn đề và bảo vệ quan điểm của vấn đề mà mình vừa nhận định.

    Lúc này lớp học sẽ tự động chia ra thành hai nhóm đối lập nhau về quan điểm nhìn nhận vấn đề, giáo viên phải đóng vai trò là trọng tài ở giữa để điều khiển sự tranh luận của các bên thông qua những ý kiến lập luận nhằm chứng minh và bảo vệ cho quan điểm của nhóm mình.

    Khi điều hành tranh luận giáo viên cần lưu ý tránh tình trạng tranh luận dẫn đến cãi nhau…

    Bước 4: Kết thúc tranh luận, tổng kết vấn đề. Nếu cuộc tranh luận ngã ngũ và tự kết thúc được theo chiều hướng đúng về mặt kiến thức thì tốt, còn nếu cuộc tranh luận không ngã ngũ hoặc không kết thúc được thì tuỳ thuộc vào thời gian, tuỳ thuộc vào tính chất và tình hình thực tế của cuộc tranh luận mà giáo viên tự quyết định kết thúc tranh luận.

    Sau đó, phân tích vấn đề và kết luận xem bên nào nhận định đúng và đưa ra được nhiều những bằng chứng, những kiến thức để bảo vệ cho quan điểm của mình. Thông qua đó giáo viên kết luận lại bản chất của vấn đề một lần nữa để học sinh nắm bản chất của vấn đề.

    Với đặt vấn đề theo từng nhóm, giáo viên cũng tuân thủ theo 4 bước trên, nhưng ở hình thức này mỗi nhóm được đặt riêng một vấn đề để nhận định và trình bày quan điểm của nhóm để cùng giải quyết.
    Nguồn: giaoducthoidai.vn
    Đang tải...

  2. Bình luận bằng Facebook

Chia sẻ trang này