Đổi mới hoạt động đào tạo giáo viên trong trường sư phạm

Thảo luận trong 'Trao đổi, thảo luận' bắt đầu bởi Hoài An, 1/12/14.

Lượt xem: 214

  1. Hoài An Điều hành viên

    GD&TĐ - PGS. TS Nguyễn Văn Đệ đề xuất một số định hướng đổi mới hoạt động đào tạo giáo viên ở các trường sư phạm trong bối cảnh hội nhập.


    Đào tạo cách dạy phương pháp học

    PGS Nguyễn Văn Đệ cho biết, đã có một thời gian dài, chương trình đào tạo các trường sư phạm tập trung chuẩn bị cho người giáo viên tương lai nắm vững hoạt động dạy, những phương pháp, kĩ năng tổ chức thực hiện hoạt động dạy.

    Ngày nay, sinh viên sư phạm không chỉ lo học cách dạy mà còn phải chuẩn bị tốt để dạy cách học. Vấn đề quan tâm nhất, để những giáo viên phổ thông tương lai biết dạy cách học là mỗi giảng viên sư phạm phải thường xuyên rèn luyện cho sinh viên kĩ năng tự học thông qua bộ môn mình phụ trách.

    Phát triển khả năng tự học là một trong những nhiệm vụ cơ bản của hoạt động dạy học nói chung và của đổi mới phương pháp dạy học ở Việt Nam hiện nay.

    Điều này sẽ làm cho người học có thời gian và cơ hội để thu nhận, sàng lọc, chuyển hóa thông tin và phát triển các kĩ năng (năng lực hành động).

    Theo quan điểm sư phạm tương tác, người học nếu có 3 tố chất quan trọng: Động cơ học tập, trách nhiệm học tập và chủ động trong quá trình học tập, sẽ đạt hiệu quả cao trong quá trình tự học.

    Vì vậy, để rèn luyện kĩ năng tự học cho sinh viên, trước hết phải bồi dưỡng 3 tố chất trên cho họ.

    Tự học phải là công việc tự giác do nhận thức đúng vai trò quyết định của nó đến sự tích lũy kiến thức cho bản thân, cho sự phát triển và tiến bộ của mình.

    Tự học đòi hỏi phải có ý chí, phải tranh thủ thời gian, khắc phục thói quen lười biếng, và phải đảm bảo cho quá trình tự học được liên tục thì mới đạt đến kết quả mong muốn.

    Hình thành hệ thống kỹ năng nghiệp vụ sư phạm


    Năng lực sư phạm chính là năng lực lao động chuyên biệt, là khả năng truyền thụ tri thức, kinh nghiệm và chuyển tải tri thức vào trong sản phẩm của quá trình GD&ĐT nhanh và hiệu quả nhất. Đồng thời, gợi mở, tạo ra cho người học niềm tin, lòng say mê hứng thú học tập và rèn luyện.

    PGS. TS Nguyễn Văn Đệ


    PGS. TS Nguyễn Văn Đệ cho rằng, các trường/khoa sư phạm phải tạo ra và phát triển những con người có nghề nghiệp. Làm như vậy, để giúp người học biết suy nghĩ, phê phán, đánh giá và hành động đúng đắn;

    Biết cách học độc lập và suốt đời; biết tạo nghiệp và phát huy các năng lực cá nhân; biết chung sống, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh; biết chấp nhận rủi ro và đương đầu với mạo hiểm; biết sáng tạo và thích ứng với những đổi mới của thực tiễn giáo dục.

    Công việc phải làm ngay là xác định các mặt hoạt động nghề nghiệp của giáo viên để đưa ra các năng lực cơ bản cần đào tạo ban đầu ở các trường/khoa sư phạm.

    Trong bối cảnh hội nhập với những biến đổi sâu sắc của nghề dạy học, theo PGS. TS Nguyễn Văn Đệ, các kĩ năng nghiệp vụ sư phạm cần hình thành ở người giáo viên phổ thông là:

    Kĩ năng làm việc với sách giáo khoa, kĩ năng sử dụng các thiết bị dạy học, kĩ năng tổ chức các hoạt động giáo dục, kĩ năng giao tiếp, hội nhập, kĩ năng gắn nghiên cứu khoa học với đào tạo, gắn lí luận với thực tiễn địa phương, kĩ năng định hướng, kế hoạch hóa, kiểm tra, tự kiểm tra, đánh giá, tự đánh giá...

    Căn cứ vào hệ thống các kĩ năng nghiệp vụ sư phạm này, các trường/khoa sẽ cụ thể hóa mục tiêu thành các năng lực đòi hỏi ở một sinh viên tốt nghiệp theo từng ngành, từng bộ môn (tạm gọi là chuẩn đầu ra về lĩnh vực này).

    Sau đó, tất cả các giảng viên dù được phân công dạy chuyên môn hay nghiệp vụ đều tham gia thực hiện ở mức độ phù hợp với giáo trình mình phụ trách, thể hiện trong khâu bài giảng, kiểm tra đánh giá và hướng dẫn khoá luận tốt nghiệp.


    Giải quyết các vấn đề trong những bài học ở nhà trường sư phạm cũng nên xem như giải quyết các vấn đề của cuộc sống. Nhờ vậy, sinh viên tốt nghiệp khỏi bở ngỡ khi bước vào đời sống thực tế phong phú; và ở một góc độ nào đó, khi họ ra trường khỏi phải mất công đào tạo tiếp từ thực tế cuộc sống và công việc.

    PGS. TS Nguyễn Văn Đệ


    Bồi dưỡng kĩ năng giải quyết vấn đề và kĩ năng hợp tác

    Cuộc sống của con người, suy đến cùng, là một chuỗi liên tục giải quyết vấn đề. Càng giải quyết tốt các vấn đề bao nhiêu, chất lượng cuộc sống của con người càng có nhiều cơ hội được nâng cao bấy nhiêu.

    Nhấn mạnh không nên xem nhà trường như một “ốc đảo”; mà nên xem nhà trường chính là cuộc sống, theo PGS Nguyễn Văn Đệ, các vấn đề thực tế cuộc sống được phản ánh vào nhà trường dưới một lăng kính đủ để cho người học tiếp cận theo cách phù hợp với lứa tuổi của mình.

    Đồng thời, trong phạm vi cụ thể, sự hợp tác tạo nên nhiều thành tựu quan trọng đối với mỗi cá nhân. Kĩ năng hợp tác cần được rèn luyện ngay trong mỗi trường/khoa sư phạm thông qua từng bài học, từng việc làm cụ thể. Đến lượt mình, chính các giáo viên tương lai này lại dạy cho học sinh phổ thông của mình cách hợp tác trong học tập và cuộc sống.

    Với ý nghĩa đó, theo PGS Nguyễn Văn Đệ, những kĩ năng hợp tác mà các trường sư phạm cần quan tâm rèn luyện cho sinh viên là:

    Hợp tác với đồng nghiệp: Thể hiện ở giao tiếp, hợp tác, thỏa hiệp, giải quyết vấn đề. Để có được những kinh nghiệm này, sinh viên cần trang bị cho mình kiến thức về lĩnh vực giao tiếp, nắm được các “kĩ thuật” phản hồi, biết cách quan sát, trao đổi với đồng nghiệp trong quá trình làm việc, đảm bảo hiệu quả công việc của mình; có thái độ hợp tác, xây dựng, thân thiện, tôn trọng đồng nghiệp và cần biết chia sẻ với đồng nghiệp.

    Hợp tác với môi trường làm việc: Trong quá trình lao động sư phạm, người giáo viên tương lai cần biết cách phối hợp với phụ huynh học sinh, các cơ sở mà nhà trường có quan hệ; đảm bảo các hoạt động chuyên môn phải kết hợp với các hoạt động chuyên môn khác ngoài trường.

    Muốn vậy, sinh viên sư phạm phải trang bị cho mình kiến thức nền tảng về văn hoá, môi trường xã hội; nắm được các nhu cầu và yêu cầu của thị trường lao động, các chính sách giáo dục;

    Xác định được thực trạng cơ sở vật chất của giáo dục phổ thông để từ đó tổ chức các hoạt động giáo dục đạt hiệu quả; có thái độ thân thiện, hợp tác, xây dựng đối với các cơ sở và tổ chức ngoài trường, có khả năng thích ứng, sáng tạo và linh hoạt trong khi tiến hành các hoạt động giáo dục.

    Nâng cao nhận thức hoạt động phê bình và tự phê bình

    Lao động của giáo viên đòi hỏi phải linh hoạt, sáng tạo để đáp ứng đòi hỏi của xã hội và cá nhân người học.

    Chính vì vậy, người sinh viên cũng như người giáo viên tương lai cần không ngừng trau dồi phẩm chất nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; tự nhìn nhận, đánh giá bản thân mình, có khả năng phê bình và tự phê bình; biết lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp, có thái độ sẵn sàng điều chỉnh hành vi của bản thân.

    Đồng thời, phải luôn độ cầu thị, không ngừng tự học, học tập đồng nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực của bản thân.
    Nguồn: giaoducthoidai.vn
    Last edited by a moderator: 1/12/14
    Đang tải...

  2. Bình luận bằng Facebook

Chia sẻ trang này