Dạy học tích hợp - Hướng đi tích cực trong đổi mới giáo dục

Hoài An

Điều hành viên
Thành viên BQT
#1
Nhiều bộ môn được yêu cầu dạy học tích hợp để tăng thêm tính hiệu quả trong giáo dục như môn Ngữ văn, môn Sinh học, môn Vật lý, môn Công nghệ, môn Địa lý hay môn Lịch sử…

Và thực tế áp dụng của các thầy cô ở trường TH trên cơ sở hướng dẫn chung của Bộ GD&ĐT đã cho thấy được tính giáo dục thực tế của nhiều môn học trong nhà trường. Đây cũng là hướng đi tích cực của Bộ GD&ĐT.

Tính hiệu quả trong giáo dục tích hợp

Đối với bộ môn Ngữ văn việc tích hợp trong dạy học rất quan trọng. Trong chương trình Ngữ văn THCS giáo viên có thể tích hợp giáo dục kĩ năng sống, giáo dục môi trường, tư tưởng Hồ Chí Minh vào các bài học cụ thể không kể phân môn giảng văn, tập làm văn hay tiếng việt.

Cô giáo Nguyễn Thị Hải Xoan - Tổ trưởng chuyên môn Ngữ văn Trường THPT và THCS Trưng Vương (Quảng Trị) nói: “Ở chương trình Ngữ văn THCS, lớp 8 cụm văn bản nhật dụng gồm các bài như: Thông tin về ngày Trái đất năm 2000, Bài toán dân số, Ôn dịch thuốc lá.. có thể tích hợp giáo dục môi trường rất hay.

Đặc biệt khi dạy văn bản “Bài toán dân số” tôi đã để lại ấn tượng sâu trong lòng học sinh khi kết hợp khéo léo kiến thức về môi trường và dân số.

Dân số gia tăng một cách chóng mặt chính là bài toán nan giản và hậu quả của nó thật khủng khiếp. Đến một lúc nào đó Trái đất không đủ sức chứa, con người sẽ về đâu?

Một trong những hệ lụy của dân số đông chính là ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và cạn kiệt tài nguyên”. Như vậy bằng những kiến thức tích hợp về môi trường, cô giáo Hải Xoan đã cho học sinh thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa dân số và môi trường.

Từ đó học sinh sẽ ý thức giảm dân số và bảo vệ môi trường chính là quyết định sống còn cho tương lai loài người. Một bài học Văn có tính chất thời sự đã mang thêm được nhiều ý nghĩa giáo dục khi mỗi người giáo viên có những tích hợp hay về cuộc sống.

Còn cô giáo Võ Thị Thùy Linh (Trường THPT Lệ Thủy - Quảng Bình) đã có những tích hợp hay về môi trường khi dạy bài “Hương Sơn phong cảnh ca” của Chu Mạnh Trinh ở chương trình Ngữ văn lớp 11. Mặc dù đây là một bài đọc thêm nhưng sự tích hợp về môi trường phần nào đó giúp bài học gần gũi và để lại những bài học giáo dục sâu sắc hơn.

Qua bài thơ này cô giáo Linh đã hướng các em tới việc bảo vệ những cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, bảo vệ môi trường quanh mình để “Càng trông phong cảnh càng yêu” (trích “Hương Sơn phong cảnh ca”).

Cô giáo Trần Thị Hồng Hải (Trường THPT Đakrông - Quảng Trị) đã tích hợp giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh qua nhiều bài dạy giảng văn như Tây Tiến, Việt Bắc, Đất nước… ở chương trình Ngữ văn lớp 12.

Bài thơ Tây Tiến đã xây dựng thành công tượng đài người lính Tây Tiến vừa bi tráng vừa lãng mạn, vừa hào hùng vừa hào hoa trên nền bức tranh thiên nhiên miền Tây vừa dữ dội, hoang vu, hiểm trở vừa êm đềm, thơ mộng, trữ tình.

Qua bài thơ và đặc biệt là câu thơ “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh” đã cho thấy tinh thần quả cảm của người lính Tây Tiến nói riêng và người lính cụ Hồ nói chung. Đó cũng là tư tưởng một đời hi sinh vì nước, vì dân, xả thân vì độc lập tự do cho dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Gắn bài học với thực tế cuộc sống

Cô giáo Nguyễn Thị Trang Nhung (Trường THPT Phan Châu Trinh - Quảng Trị) cũng đã có những tích hợp hay trong quá trình đưa những bài học đi vào đời sống một cách thiết thực trong bộ môn Sinh học.

Ví dụ khi dạy bài “Các đặc trưng cơ bản của quần thể sinh vật” trong chương trình Sinh học 12, trong phần VII (Tăng trưởng ở quần thể người) giáo viên đã tích hợp về sự gia tăng dân số.

Sự tăng dân số là nguyên nhân chính tạo ra sức nặng về cung cấp nguồn sống, sự cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, ô nhiễm môi trường sống. Từ đó cũng giáo dục học sinh hướng tới tuyên truyền kế hoạch hóa gia đình và bảo vệ môi trường sống.

Trong chương trình Địa lý, lớp 10 có rất nhiều bài có thể tích hợp hay, ví dụ như bài 37 “Địa lí các ngành giao thông vận tải” các mục: Đường sắt; Đường ô tô; Đường sông, hồ; Đường biển; Đường hàng không đều có thể tích hợp giáo dục về môi trường.

Qua bài học giáo viên giúp học sinh hiểu rằng ngành giao thông vận tải sử dụng nhiều nhiên liệu (đặc biệt là dầu mỏ) sẽ xả vào không khí lượng khí thải lớn gây ô nhiễm môi trường, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe con người và cạn kiệt nguồn tài nguyên quốc gia.

Bên cạnh đó, giáo dục học sinh cố gắng học tập, nghiên cứu, ủng hộ việc sản xuất ra các loại nhiên liệu mới, sử dụng năng lượng mặt trời; sản xuất các phương tiện giao thông vận tải sử dụng ít nhiên liệu là điều cần thiết.

Nội dung tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cũng đã được đặt ra trong những bài học của môn Công nghệ lớp 11 qua rất nhiều bài như bài 15 (Vật liệu cơ khí), bài 27 (Hệ thống cung cấp nhiên liệu và không khí trong động cơ xăng) và lớp 12 như bài 22 (Hệ thống điện quốc gia), bài 23 (Mạch điện xoay chiều ba pha).

Nhiều giáo viên của môn Vật lý cho rằng môn học này cũng là một bộ môn có thể dạy học tích hợp tốt trong việc giáo dục học sinh sử dụng tiết kiệm năng lượng có hiệu quả, từ đó giáo dục bảo vệ môi trường sống.

Ví dụ như khi dạy phần 2 “Máy lạnh” của bài 60 “Nguyên tắc hoạt động của động cơ nhiệt và máy lạnh” cũng đã tích hợp tiết kiệm năng lượng khi sử dụng tủ lạnh, máy lạnh.

Hay bài 2 “Vận tốc trong chuyển động thẳng. Chuyển động thẳng đều” ở mục 5 “Chuyển động thẳng đều” sử dụng năng lượng tiết kiệm khi đi xe máy.

Có thể nói dạy học tích hợp đang được đẩy mạnh trong nhiều môn học ở nhà trường. Sự tích hợp dọc hay tích hợp ngang, tích hợp trong cùng môn giữa bài này và bài kia, hay tích hợp liên ngành giữa các môn đã đem tới sự liên kết trong các môn học ở nhà trường.

Đồng thời, các môn học đã trở nên gần gũi, không còn là những lí thuyết khô khan, giáo điều, khiến cho các em học sinh hứng thú, ham thích học hỏi và tìm hiểu, tăng cường ý nghĩa các bài học.
Nguồn: giaoducthoidai.vn
 

Bình luận bằng Facebook

Top