Tắt Quảng Cáo [X]
Dạy học nêu vấn đề môn Lịch sử: 4 bài học quan trọng | Bụi phấn - Diễn đàn dạy và học
Dạy học nêu vấn đề môn Lịch sử: 4 bài học quan trọng

Thảo luận trong 'Trao đổi, thảo luận' bắt đầu bởi Hoài An, 7/7/16.

Lượt xem: 260

  1. Hoài An Điều hành viên

    Những yêu cầu khi sử dụng câu hỏi

    Câu hỏi phải rõ ràng trong sáng, nêu được vấn đề cần đặt ra để có thể hiểu đúng, sâu hơn sự kiện. Câu hỏi như vậy đòi hỏi học sinh phải có những thao tác tư duy mới tìm được câu trả lời thích đáng.

    Câu hỏi mang tính chất bài tập nhận thức: Liên quan đến hứng thú, những xúc cảm mạnh mẽ của học sinh, phải gây ra cảm giác ngạc nhiên khi đối chiếu cái chưa biết và cái đã biết sau khi trả lời đúng câu hỏi.

    Câu hỏi phải vừa sức đối với học sinh: Không nên để học sinh thoả mãn đi đến chủ quan về vốn hiểu biết của mình, dù trả lời đúng, đầy đủ câu hỏi nêu ra, song vẫn phải tiếp tục suy nghĩ để trả lời hay hơn, sâu sắc hơn.

    Phân biệt các loại câu hỏi

    Những câu hỏi nêu sự phát sinh, phát triển của một biến cố hay hiện tượng lịch sử ( như diễn biến một cuộc cách mạng nào đó)

    Câu hỏi nêu những đặc trưng, bản chất của các sự kiện lịch sử, bao gồm sự đánh giá và thái độ của học sinh (loại câu hỏi này thường bắt đầu bằng tại sao?...)

    Câu hỏi nêu mối liên hệ nhân quả giữa các sự kiện lịch sử (như nguyên nhân và ý nghĩa của một cuộc cách mạng nào đó).

    Câu hỏi về việc sử dụng kiến thức đã học để hiểu một sự kiện mới, bao gồm việc so sánh kiến thức đã học với kiến thức mới.

    Những câu hỏi mang tính chất bài tập thực hành, như vẽ bản đồ về diễn biến của một sự kiện, tường thuật… Loại câu hỏi này bao gồm những câu có tính chất bình luận, phân tích, phê phán, đòi hỏi sự tìm tòi, suy nghĩ, tập dượt nghiên cứu của học sinh. Những câu hỏi này thường được ra cho học sinh về nhà làm, để các em có thì giờ suy nghĩ, sưu tầm tài liệu cần thiết, cũng có khi nêu trong giờ ôn tập, tổng kết, trong các bài kiểm tra cuối học kỳ, năm học, trong các bài tập ngoại khoá.

    Cách nêu câu hỏi và tổ chức học sinh trao đổi đàm thoại

    Cách nêu câu hỏi và tổ chức học sinh trao đổi đàm thoại trong dạy học Lịch sử phụ thuộc vào hình thức trao đổi, nội dung kiến thức và nhiệm vụ dạy học.

    Thông thường, nêu câu hỏi mang tính chất bài tập nhận thức, đòi hỏi phải vận dụng kiến thức tổng hợp để khi trả lời được câu hỏi đó thì học sinh sẽ nắm được nội dung cơ bản của bài. Loại câu hỏi này thường đặt ra ngay từ đầu giờ học, giúp học sinh xác định rõ nhiệm vụ của hoạt động nhận thức.

    Câu hỏi hướng dẫn học sinh nhận thức sâu sắc hơn bài học; câu hỏi kiểm tra trong giờ giảng, hay kiểm tra bài cũ nhằm mục đích đánh giá nhận thức của học sinh về việc tiếp thu kiến thức đã học, để đính chính, bổ sung, làm phong phú hơn sự hiểu biết của các em.

    Các câu hỏi kiểm tra phải bám sát nội dung chương trình, sách giáo khoa, bài giảng của thầy để đảm bảo trình độ học tập chung, song có thể mở rộng để khuyến khích, bồi dưỡng học sinh khá giỏi.

    Câu hỏi kiểm tra phải chú ý cả hai mặt thông tin tái hiện quá khứ và giải thích sự kiện. Câu hỏi xoay quanh các vấn đề “như thế nào” và “vì sao” chứ không chỉ kiểm tra việc ghi nhớ các sự kiện hay nặng về phân tích, giải thích nội dung.

    Nắm vững các yếu tố cơ bản của dạy học nêu vấn đề

    Để dạy học nêu vấn đề có hiệu quả, cần chú ý: Xác định rõ ý nghĩa của dạy học nêu vấn đề đối với việc phát triển năng lực nhận thức cho học sinh trong dạy học Lịch sử. Cần quan niệm đúng về dạy học nêu vấn đề. Cần nắm vững các yếu tố cơ bản của dạy học nêu vấn đề

    Nếu nắm vững được những điểm trên thì dạy học nêu vấn đề sẽ đạt những ưu điểm tích cực của nó: Học sinh phải tiến hành hoạt động trí tuệ, tự lực lĩnh hội tri thức mới bằng cách giải quyết những vấn đề học tập, nhờ vậy mà đảm bảo được tính vững chắc của tri thức.

    Với dạy học nêu vấn đề học sinh tích cực học tập và học tập một cách tự giác. Dạy học nêu vấn đề đảm bảo mối tương quan giữa lĩnh hội tri thức một cách sáng tạo và lĩnh hội có tính chất tái hiện khi tăng cường hoạt động nhận thức sáng tạo của học sinh.

    Nhưng dạy học nêu vấn đề cũng có không ít nhược điểm như mất nhiều thời gian, công sức của giáo viên; nếu không đảm bảo tính vừa sức sẽ không đạt hiệu quả…

    Vì vậy, những tình huống được tạo ra trong giờ học không phải là rời rạc, lẻ tẻ mà phải là một hệ thống có tính chất tuần tự. Cần phải làm cho học sinh ý thức rõ vấn đề học tập đó và tổ chức hoạt động nhận thức, nhằm giúp cho học sinh tự giải quyết vấn đề.

    Người thầy phải dạy cho học sinh biện pháp phân tích những tình huống có vấn đề, cách tạo ra các tình huống có vấn đề bằng cách so sánh, đối chiếu những sự kiện, hiện tượng lịch sử…

    Nếu trước khi xây dựng tình huống có vấn đề người thầy quan tâm tới những điều trên thì chắc chắn hiệu quả giờ dạy sẽ được nâng cao, tạo ra hứng thú học tập trong học sinh và từ đó nâng cao vị thế của mình.
    Nguồn: giaoducthoidai.vn
    Đang tải...

  2. Bình luận bằng Facebook

Chia sẻ trang này